Deel dit bericht

Derailleur afstellen- Hoe kan ik weer soepel schakelen met mijn derailleur? [How-to]

Het is waarschijnlijk één van de grootste irritaties tijdens het wielrennen of mountainbiken: een slecht schakelende derailleur. Je zult maar net op het steilste stuk van de Mont Ventoux zijn aanbeland en je derailleur schakelt niet soepeltjes naar een lichtere versnelling. Dit kost je naast een hoop kracht ook nog eens een hoop tijd. Twee dingen die je niet wilt verliezen tijdens het bergop fietsen. Je derailleur afstellen is daarom een zeer belangrijke taak wanneer je er met je racefiets of mountainbike op uit trekt. In deze blog lees je stapsgewijs hoe je dit het beste aan kunt pakken, zodat jij weer soepel schakelend over de weg of door de bossen rijdt! 

Veel fietsen hebben een voor- en achterderailleur. De voorderailleur fungeert als een soort geleiding voor de fietsketting. Het zorgt er dus voor dat de kettingbladen goed gewisseld kunnen worden. De achterderailleur zorgt er dan weer voor dat de fietsketting goed op spanning wordt gehouden, waardoor je dus soepel blijft fietsen en schakelen. Je moet je derailleur afstellen om je fiets dus soepel te laten schakelen.

Hier wil je natuurlijk soepeltjes een tandje lichter kunnen schakelen.


In deze blog lees je dus hoe je de voorderailleur en achterderailleur goed kunt afstellen: 

Voorderailleur afstellen

Benodigde tijd: 15 minuten.

Om deze handelingen uit te voeren heb je een inbussleutel of een schroevendraaier nodig.

  1. Hang de fiets op, zodat het achterwiel vrij rond kan draaien.

    Om het achterwiel vrij rond te kunnen laten draaien, is het handig om je fiets in een montagestandaard of een haak te hangen. Het kan natuurlijk voorkomen dat je nog geen montagestandaard hebt of dat je er geen bij je hebt op fietsvakantie. In dit geval kun je je fiets op de kop zetten, zodat het wiel alsnog vrij rond kan draaien.

    Let op: Als je een fiets met schijfremmen hebt, let er dan op dat je de remmen niet inknijpt. Als je dit doet kan er namelijk lucht in de leidingen komen, wat de remprestaties van je fiets verslechterd. 

  2. Controleer de hoogte van je voorderailleur.

    Het is belangrijk dat je voorderailleur op de juiste hoogte staat. Je voorderailleur heeft de juiste hoogte als deze ongeveer 0,5 cm boven het buitenblad staat als de derailleur naar het buitenblad geschakeld is. De hoogte van de voorderailleur verander je meestal als je grotere of kleinere kettingbladen monteert. Ook bij een nieuwe voorderailleur moet je de hoogte opnieuw afstellen.

  3. Controleer de juiste positie van je voorderailleur

    Naast de juiste hoogte, is het ook belangrijk dat je voorderailleur in de goede positie staat. Je voorderailleur moet evenwijdig aan de kettingbladen staan. De positie van de kooi verandert eigenlijk alleen als je een ander crankstel plaatst. Als je een nieuwe voorderailleur plaatst, moet je uiteraard ook deze derailleur uitlijnen.  Als de hoogte en uitlijning van de voorderailleur niet goed staat, onderneem dan de volgende stappen:
    1. Maak de kabel van de voorderailleur los
    2. Verstel de hoogte van de voorderailleur en zet de kooi evenwijdig aan de kettingbladen
    3. Trek de derailleurkabel handvast aan en draai deze weer vast 

  4. Stel de limiet af van het binnenblad.

    Om de limiet voor het schakelen op het binnenblad af te stellen, leg je de ketting op je binnenblad en het grootste tandwiel op de cassette (dus het lichtste verzet).

  5. Stel de schroefjes op de voorderailleur af.

    Zoals je ziet, zitten de L en H vlak boven de voorderailleur. Je begint met de L-schroef. 

  6. Stel eerst de L-schroef af.

    Hoe ver de voorderailleur naar binnenkomt, stel je af met de L-schroef. ‘L’ staat hierbij voor ‘low gear’, dus het lichtste verzet. De L-schroef stel je zo af dat de ketting net langs de binnenste zijde van de kooi loopt, zoals op de foto te zien is. Als je linksom draait komt de kooi naar binnen toe en als je rechtsom draait komt de kooi naar buiten toe. 

  7. Stel het buitenblad af

    Nadat je de limiet voor het binnenblad hebt afgesteld, stel je de limiet voor het buitenblad af. Hiervoor schakel je de voorderailleur naar het buitenblad en het kleinste tandwiel op je cassette. Deze limiet stel je in met de H-schroef. Hierbij staat de ‘H’ voor ‘highest gear’, oftewel je zwaarste verzet.

  8. Stel de H-schroef af.

    Schroef H zit aan de rechterkant. Ook hier geldt, als je linksom draait gaat de kooi naar binnen toe en als je rechtsom draait komt de kooi naar buiten toe. 

  9. Zorg dat de ketting nu net langs de buitenste zijde van de kooi loopt.

    Hier loopt de ketting net langs de buitenste zijde van de voorderailleur kooi. Dit betekent dus dat de H-schroef goed is afgesteld.

Kabelspanning voorderailleur instellen 

Het kan zijn dat je ook de kabelspanning van de voorderailleur moet afstellen. Wanneer de kabels van de voorderailleur al wat ouder zijn, glijdt de binnenkabel minder gemakkelijk door de buitenkabel. Hierdoor ga je minder soepel schakelen, en moet je soms zelfs twee keer duwen tegen de shifter om de ketting op het buitenblad te krijgen.

Bij veel fietsen is er daarom een kabelspanner geplaatst. Deze kabelspanners zijn vaak geplaatst op de kabels bij het stuur of op de onderbuis van het frame. Ook hebben de 11-speed Shimano mountainbike voorderailleurs en de Dura-Ace R9100, Ultegra R8000 en 105 R7000 racefiets voorderailleurs een ingebouwde kabelspanner.

Simpel gezegd verhoog je de kabelspanning als de derailleur moeilijk naar het buitenblad schakelt en verlaag je deze als de voorderailleur moeilijk naar het binnenblad schakelt.

Je verlaagt de kabelspanning door de stelschroef in te draaien, je verhoogt de kabelspanning door de stelschroef uit te draaien.

Achterderailleur afstellen

Ook bij de achterderailleur is het belangrijk om de limieten af te stellen. Dus hoe ver de derailleur naar buiten kan komen en hoe ver deze naar binnen kan komen. De afmetingen tussen frames verschilt, dus er is geen universele afstelling mogelijk van deze limieten.

De afstelling van deze limieten doe je met een schroevendraaier of een inbussleutel. Kijk dus eerst goed op je derailleur welke van deze tools je nodig hebt.

Kijk goed welk gereedschap je nodig hebt voor het afstellen van je achterderailleur. 

1. Stel de limieten in van de achterderailleur
De limieten stel je af door aan de H- en L-schroef van de achterderailleur te draaien. Deze vind je hier. Het linkerschroefje is de H en het rechterschroefje is de L.

2. Stel de buitenste limiet af.
De buitenste limiet stel je af met de H-schroef. Om dit te doen schakel je eerst naar het grote voorblad. Schakel vervolgens de derailleur op het kleinste achtertandwiel. Zoals op de bovenstaande foto. 

3. Kijk of de achterderailleur goed staat.
Als de derailleur te ver naar buiten staat, kan de ketting van het kleinste tandwiel af lopen. Als je ketting op deze manier op het kleinste tandwiel staat, dan is je buitenste limiet dus niet goed afgesteld.

4. Draai aan de H-schroef.
Nogmaals, de H-schroef zit aan de linkerkant van de twee schroefjes op de achterderailleur. Draai deze schroef dus rechtsom.

5. Draai tot de ketting op deze manier op het kleinste tandwiel ligt.
Op deze manier ligt de ketting goed op het kleinste tandwiel en heb je de buitenste limiet van de achterderailleur dus goed afgesteld.

6. Stel de binnenste limiet af.
De binnenste limiet stel je af met de L-schroef. Om dit te doen schakel je eerst naar het kleinste voorblad. Schakel vervolgens de derailleur op het grootste achtertandwiel. Zoals op de bovenstaande foto.

7. Kijk goed of de achterderailleur nu goed staat.
Als de derailleur te ver naar buiten staat, kan de derailleur tegen je spaken lopen óf valt je ketting tussen dit tandwiel en je spaken. Als je derailleur echter te ver naar binnen staat, heeft de derailleur moeite om op dit kleinste tandwiel te komen. Op de bovenstaande foto zie je dat de binnenste limiet dus niet goed staat afgesteld. 

8. Draai aan de L-schroef
De L-schroef zit aan de rechterkant. Draai de schroef dus linksom.

9. Draai tot de ketting op deze manier op het grootste tandwiel ligt.
Hier zie je dat de ketting nu goed op het grootste tandwiel ligt. De binnenste limiet is nu dus ook goed afgesteld!

Kabelspanning achterderailleur afstellen

Om weer soepel te schakelen is het belangrijk dat je de kabelspanning van de achterderailleur goed afstelt. Hiervoor heb je een schroevendraaier of een 2 millimeter inbussleutel nodig. 

Om de derailleur helemaal goed te laten schakelen, moet je de kabelspanning van de derailleur afstellen. Simpel gezegd zal je derailleur bij een te hoge kabelspanning minder goed naar een zwaarder verzet schakelen. Is de kabelspanning echter te laag, dan schakelt de derailleur minder goed naar een lichter verzet.

1. Schakel je derailleur eerst naar het zwaarste verzet, dus het kleinste achtertandwiel.

2. Om de kabelspanning af te stellen moet je de stelschroef vinden. Deze stelschroef vind je daar waar de kabel aankomt op de derailleur.

Dit is de stelschroef waar je aan moet draaien.

3. Als je de kabelspanning helemaal goed wilt afstellen, is het handig om op 0 te beginnen. Draai de stelschroef dus helemaal in, zodat de kabelspanning zo laag mogelijk wordt. 
4. Schakel nu naar een lichter verzet. Als je derailleur geen tandje hoger wilt schakelen, draai dan meer spanning op de kabel. Deze spanning verhoog je tot de derailleur wel schakelt.
5. Schakel nu helemaal de cassette op, dus steeds naar een lichter verzet. Draai zoveel spanning bij totdat dit helemaal soepel gaat.
6. Als je bij het grootste tandwiel bent aangekomen, probeer dan naar een zwaarder verzet te schakelen. Als dit niet gaat, draai dan iets van de spanning af.
7. Schakel de rest van de cassette af, waarbij je de spanning vermindert totdat dit helemaal soepel gaat.
8. Bij het kleinste tandwiel aangekomen, probeer je weer op te schakelen. Uiteindelijk ben je op zoek naar een kabelspanning waarbij je zowel soepel op- als afschakelt.

Met een goed schakelende derailleur fiets je weer met een lach op je gezicht naar boven!

Let op:
Bij de achterderailleurs van de Shimano Dura-Ace R9100, Ultegra R8000 en 105 R7000 zit er een beveiliging (lock-functie) op de stelschroef. Deze stelschroeven moet je eerst iets omhoog trekken, voordat je eraan kunt draaien.

Een goed afgestelde derailleur doet wonderen

Je hebt in deze blog gelezen hoe je jouw derailleur goed af kunt stellen. Een goed afgestelde voor- en achterderailleur zorgen ervoor dat jij weer soepel schakelend de weg op kunt. Hierdoor fiets je toch iets net iets gemakkelijker die uitdagende Alpencol op!

Deel dit bericht

Wat vind je van dit blog artikel?

Mees Janssen

Mees Janssen

In mijn vrije tijd ben ik veel bezig met fietsen. Ik vind het dan ook heel bijzonder dat ik dit tijdens mijn werk ook mag doen. Omdat ik in Arnhem woon, vind ik het heerlijk om in mijn achtertuin (de Posbank) erop uit te trekken met mijn racefiets. Naast het zelf fietsen, vind ik het ook heerlijk om wielrennen te kijken op de televisie. Mijn televisie draait overuren met klassieke wielerrondes zoals de Giro, de Tour de France en de Vuelta. Voor mij was het dan ook een persoonlijk hoogtepunt toen de Giro d´Italia door Arnhem heen kwam in 2016.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

4 fietsers over “Derailleur afstellen- Hoe kan ik weer soepel schakelen met mijn derailleur? [How-to]”

  1. Haha… citaat uit de inleiding: “Je zult maar net op het steilste stuk van de Mont Ventoux zijn aanbeland en je derailleur schakelt niet soepeltjes naar een lichtere versnelling.”
    Geloof mij… al lang voordat je op het steilste stuk bent aangeland, staat je fiets in de lichtste versnelling. Op het steilste stuk zal je nog wanhopig een aantal keer die shifter indrukken, maar er gebeurt niets. En dat heeft niets te maken met een slecht afgestelde derailleur. :-)

    1. Hey Marieke,

      Dat hangt natuurlijk een beetje van je vorm en verzet af, maar over het algemeen klopt je beschrijving goed :)

      Robbert|Mantel

  2. Heldere beschrijving. Ik mis alleen nog een beschrijving van de juiste afstand tussen de cassette en het bovenste tandwiel van de derailler. En hoe dat af te stellen.

    1. Hey Timo,

      Hoe je dit afstelt staat bij de limieten beschreven.
      De juiste afstelling verschilt per fiets, gemiddeld is dat een vingerdikte afstand.
      Maar dit is niet altijd het geval, dus goed om zelf te testen.

      Robbert|Mantel

Gerelateerde berichten


Meest gelezen