Derailleurpad richten en vervangen - Zo schakel je weer soepel met je racefiets! [How-to]
Deel dit bericht

Derailleurpad richten en vervangen - Zo schakel je weer soepel met je racefiets! [How-to]

5 Februari 2021

Slechte schakelprestaties van je racefiets kunnen veroorzaakt worden door veel factoren. Het zou bijvoorbeeld aan een versleten ketting of versleten tandwielen kunnen liggen of aan een slecht afgestelde derailleur. Wat vaak over het hoofd gezien wordt als mogelijke oorzaak is een slecht uitgelijnde derailleurpad (ook wel derailleur hanger genoemd). Het is maar een klein onderdeeltje op je racefiets maar het is zeer belangrijk om fijn te schakelen. Als je dit niet weet zul je in je zoektocht naar de oorzaak van je slechte schakelprestaties onderdelen gaan vervangen terwijl dit wellicht helemaal niet nodig is. Het is dus altijd belangrijk dat je uitzoekt of je derailleurpad nog wel recht is voordat je aan je slecht schakelende versnellingen gaat sleutelen!

Wat is een derailleurpad?

De derailleurpad is een klein stuk lichtgewicht metaal of carbon. Het fungeert als verbinding tussen de derailleur aan het frame. Dit kleine stukje metaal heeft dus wel degelijk een invloed op de manier waarop je schakelt met je racefiets.

page?image_id=2648
De derailleurpad zal niet het eerste onderdeel zijn waar je aan denkt bij een racefiets, maar dat maakt het niet minder belangrijk!

Oorzaken en gevolgen van een verbogen derailleurpad

Een harde klap op de derailleur door een valpartij of omgevallen fiets kan ertoe leiden dat de derailleur hanger niet meer recht staat. Wanneer dit het geval is, heeft het een grote invloed op de uitlijning van de derailleur, met als gevolg dat de ketting niet meer gelijk loopt met de tandwielen van de cassette. Hierdoor verslechteren je schakelprestaties en kun je last hebben van een overspringende ketting. 

Zichtbare schade aan de aandrijfkant van de racefiets (bijvoorbeeld trapper, rechter shifter en de derailleur zelf) is vaak een eerste indicator dat er een kans bestaat dat de derailleur hanger verbogen is.

page?image_id=2649
Je derailleurpad kan al licht verbuigen tijdens een kleine valpartij of wanneer je fiets valt.

Hoe repareer ik mijn derailleurpad?

Als je na een val ziet dat je derailleur hanger verbogen is kun je hem ter plekke wel iets terugbuigen met de hand. Zo kun je in ieder geval thuiskomen zonder al te veel aanlopende delen of angst dat je de boel helemaal sloopt met doorfietsen. We vertellen hieronder hoe je dat met alleen een multitool op zak al kunt doen. Voor een accurate uitlijning van de derailleurpad is er specifiek gereedschap beschikbaar waarmee je nadien gemakkelijk thuis het probleem kunt verhelpen.

Je derailleurpad onderweg tijdelijk terugbuigen

Houd je liggende vork met één hand vast om de fiets te stabiliseren. Met de andere hand steek je de passende inbussleutel van je multitool in de schroef waarmee de derailleur aan de derailleur hanger bevestigd is. Met je vingers van dezelfde hand grijp je onderlangs de body van de derailleur en trek je de derailleur en de hanger weer recht. Pak hiervoor de body van de derailleur vast en niet de kooi want anders verbuig je die ook nog. Nu kun je in ieder geval thuiskomen!

page?image_id=2650
Zie dit vooral als een tijdelijke oplossing om weer thuis te kunnen komen. Eenmaal thuis moet je het probleem echt verhelpen!

Thuis aangekomen kun je bepalen of de derailleur hanger nog te redden valt of dat je beter een vervangende hanger kunt monteren. In het geval dat de derailleur hanger vervangen moet worden, kun je de reparatie how to overslaan en gelijk naar de laatste paragraaf van deze blog gaan.

Thuis repareren van je derailleurpad

Om je derailleur hanger zelf te richten gebruik je de derailleurpad richter. Deze is makkelijk in gebruik en levert een precieze en accurate diagnose van het probleem. Deze tool is tevens gemaakt om het probleem te verhelpen. Hartstikke handig om in huis te hebben dus.

page?image_id=2651
De derailleurpad richter van Cyclus is zeer makkelijk in gebruik!

Hoe werkt de derailleurpad richter nu precies?

Een goed uitgelijnde derailleur hanger hangt loodrecht naar beneden. Met andere woorden: het vlak waarin de derailleur hanger zich bevindt is exact parallel aan het vlak van de cassette tandwielen. Hierdoor komt de ketting precies in de juiste positie te staan ten opzichte van de tandwielen. 

De tool werkt als volgt: een uiteinde van de tool wordt bevestigd aan de derailleur hanger. Het andere uiteinde bevat een uitschuifbare pen die de afstand tot de velg van het wiel meet. Door deze pen te fixeren kun je rondom de velg meten of de afstand gelijk blijft.

Omdat de tool in feite het vlak waarin gemeten wordt vergroot, heb je veel meer zicht op kleine afwijkingen in de derailleur hanger (de pen van de tool komt dichterbij de velg of juist verder weg) én heb je de kans om minieme aanpassingen te maken door de grotere momentarm van de tool. Zodoende kun je tot op hele nauwkeurige marge je derailleur hanger terugbuigen. Je derailleur zal weer parallel aan de cassette hangen en je kunt weer soepel schakelen. 

Benodigdheden voor het repareren van je derailleurpad

  1. Plaats de fiets in een montagestandaard of montagehaak

    Plaats de racefiets met het frame in je montagestandaard of montagehaak. Dit is essentieel voor deze klus want je wilt dat de fiets op hoogte hangt om zo nauwkeurig mogelijk te werk te kunnen gaan. 

  2. Zorg dat het achterwiel recht in het frame zit.

    Zorg dat het achterwiel recht in het frame zit. Bij een racefiets met steekas hoef je hier niet naar te kijken, maar bij een wiel met snelspanner wel. In het laatste geval kun je dit het beste doen voordat je de fiets in de montagestandaard plaatst. Houdt de fiets rechtop, open de snelspanner en het wiel valt vanzelf recht in de dropouts van het frame.

  3. Verwijder de achterderailleur

    Verwijder de achterderailleur door de bout los te maken waarmee hij aan de hanger vastzit. 

  4. Installeer de derailleurpad tool op de derailleur hanger.

    Installeer de derailleurpad tool op de derailleur hanger. Let er goed op dat je de tool er recht in zet anders loop je het risico dat de schroefdraad van je derailleur hanger kapot gaat.

  5. Verplaats de arm van de tool naar de 3 uur positie

    Derailleurpads verbuigen doorgaans makkelijker verticaal dan horizontaal. Horizontale aanpassingen kunnen daarom dus ook een effect hebben op de verticale uitlijning. Om deze reden passen we eerst de horizontale uitlijning aan. Daarna de verticale. Verplaats de arm van de tool naar de 3 uur positie. draai het wiel totdat het ventiel op gelijke hoogte is van de tool. Gebruikt het ventiel als referentiepunt voor de tool wanneer je de verschillende metingen maakt in de komende stappen (hiermee sluit je afwijkingen in de velg uit).

  6. Duw de uitschuifbare pen van de tool tot tegen de velgrand aan.

    Duw de uitschuifbare pen van de tool tot tegen de velgrand aan. Fixeer de pen door de stelschroef op de penhouder aan te draaien. Je hebt nu je eerste meting.

  7. Voordat je de arm verplaatst naar de 9 uur positie, moet je de penhouder op de hoofdstang een stukje lager op de stang plaatsen.

    Voordat je de arm verplaatst naar de 9 uur positie, moet je de penhouder op de hoofdstang een stukje lager op de stang plaatsen. Zo voorkom je dat je de schuifpen per ongeluk een stukje terug geduwd wordt wanneer je de tool naar 9 uur verplaatst langs de velgrand. Dit kan gebeuren door de scheefstand in de derailleur hanger die we juist proberen te corrigeren!

  8. Draai het wiel (het ventiel) en de tool naar de 9 uur positie.

    Draai het wiel (het ventiel) en de tool naar de 9 uur positie. Als de schuifpen minder dan 3 mm verschil vertoont met de 3 uur positie, is de derailleur hanger recht op horizontaal vlak. Lees dan verder bij stap 10. Je kan ter controle een 3 mm inbussleutel gebruiken om de opening te checken. 3 mm ruimte bij de velg betekent binnen de 0.5mm bij de derailleur hanger en dat is binnen de acceptabele marge voor goed schakelen. Is het verschil tussen de 3 uur positie en de 9 uur positie groter dan 3 mm moet de hanger gesteld worden. Lees hieronder hoe dat moet. 

  9. Wanneer het verschil groter is dan 3 mm buig je met de tool op 9 uur de derailleur hanger naar binnen toe. Doe dit totdat je het verschil hebt gehalveerd.

    Voor het geval de schuifpen tijdens je eerste meting van de 9 uur positie tegen de binnenkant van de velg komt, start je de horizontale meting vanaf de 9 uur positie. Hiervoor maak je de schuifpen los en bevestig je hem weer met de kop tegen de velgrand aan. Doe dit dus op de 9 uur positie (met het ventiel ook op de 9 uur positie!) en draai dan het geheel naar de 3 uur positie, inclusief het wiel en ventiel.. Meet het verschil zoals in Stap 8 en buig de hanger naar binnen met behulp van de tool totdat het verschil tussen de schuifpen en de velgrand < 3 mm is.

  10. Check na het terugbuigen van de derailleur hanger de afstanden van de schuifpen op zowel de 3 en de 9 uur positie

    Vergeet hierbij niet telkens je ventiel als richtpunt op de velg te gebruiken.

  11. Doe exact hetzelfde met de verticale uitlijning als in de vorige stappen van de horizontale uitlijning.

    Doe exact hetzelfde met de verticale uitlijning als in de vorige stappen van de horizontale uitlijning. Start met de 6 uur positie en check daarna de 12 uur positie. Maak aanpassingen totdat de verschillen aan beide posities minder dan 3 mm zijn. 

  12. Check nu nog een laatste keer de 9 of de 3 uur uur positie.

    Check nu nog een laatste keer de 9 of de 3 uur uur positie. Wanneer je derailleur hanger op 3 plaatsen met een 90 graden afstand, binnen 3 mm marge zit, is je richtwerk volbracht en je derailleur hanger weer recht!

  13. Verwijder de tool en herinstalleer de derailleur. 

Derailleur hanger vervangen

Het kan natuurlijk dat je derailleur hanger afgebroken is of niet meer te repareren valt. In dat geval kun je het beste de derailleur hanger vervangen. Deze zijn namelijk niet duur en het is vrij makkelijk zelf te doen.

Bepaal welke type hanger je hebt. Let wel op want het is een mijnenveld met alle verschillende merken, soorten en types. Het kan zoeken naar een speld in een hooiberg zijn maar: bicycledropouts.com kan je een heel eind op weg brengen. Of zoek aan de hand van ons aanbod naar de derailleurpad die je nodig hebt. De installatie van de nieuwe derailleur hanger is een kwestie van de oude demonteren en de nieuwe plaatsen. Een kind kan de was doen.

Mocht je derailleur na het richten of vervangen van de derailleurpad nog niet goed schakelen, dan staat je derailleur misschien niet goed afgesteld. In dit geval moet je je derailleur afstellen tot je weer goed kunt schakelen.

Wat vind je van dit blog artikel?

Deel dit bericht

Bram de Wit

Bram de Wit

Gerelateerde berichten

Hydraulische Shimano schijfremmen servicen van je racefiets of MTB [How-To]

25 Februari 2022

Steeds meer sportfietsen zijn tegenwoordig uitgerust met schijfremmen ...

Hoe weet ik wanneer ik mijn fietsonderdelen moet vervangen?

31 Januari 2022

Als fietser lees je vaak dat het belangrijk is om je fiets goed te onderhouden ...